محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى
24
نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )
ايشان بتفرقه و اجتماع بانقطاع مبدل گشت و آن طايفه بعد از كمال سعى و اجتهاد از انگيز فتنه و فساد متقاعد گرديده دست قضا بساط انبساط ايشانرا در نوشت . باقى اركان دولت قضا صولت بر پادشاهى و سلطنت نوّاب شاه اسمعيل استجماع نموده رايت عزيمت بصوب قلعه برافراشتند و قبل از وصول قاصدى سريع به جهت ايصال اين خبر بديع ، افشار آقا نام به آن مقام دولت انجام ارسال داشتند و نوّاب همايون بعد از [ 13 ] استماع ابن خبر و اطلاع برين قضيهء غرابت اثر كه متضمن آثار مصيبت كامله و اظهار مسرت شامله بود ، بين الامرين متردّد گشته ، گاه بواسطهء تلاطم امواج بحار غموم و تراكم افواج بخار سموم بر آن ميشد كه لباس حيات مستعار بدست عصيهء اضطرار بر جسد بيقرار چاك ساخته ، خويش را در معرض هلاك اندازد و گاه بسبب استيلاى اشتياق و شوق اعتناق عروس طاوس زينت مملكت ، قريب به آن بود كه طوطى روحش قفس مأنوس بدن را شكسته و بر شاخسار گلزار سلطنت نشسته و نواى « وَ آتاكُمْ ما لَمْ يُؤْتِ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ » « 1 » آغازد ، اما بنا بر قلت معاون و كثرت معاندان مهاون ، حصول اين امر مرغوب و وصول بمعاشرت شاهد گلچهر اين مطلوب ، صورتى بعيد الامكان و دولتى عديم الوجدان مىپنداشت . ليكن بنابر - تقدير سبحانى كه مضمون آن مصدوق « إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَ آتَيْناهُ مِنْ كُلِّ - شَيْءٍ سَبَباً فَأَتْبَعَ سَبَباً » « 2 » است بتأييدات الهى اسباب سلطنت و پادشاهى از مبدأ فيض نامتناهى دست بهم داده عنقريب رايت جهانبانى و لواى ظفر انتماى « 3 » حشمت و كامرانى برافراشت به تفصيلى كه قلم شكسته رقم بايراد مجملى از آن زبان ميگشايد و كيفيّت شمّهاى از وقوع اين وقايع لزوم البدايع با صدق مقال و احسن حال بيان مينمايد .
--> ( 1 ) - در هر دو نسخه « آتانى » به قياس قرآن مجيد تصحيح شد ( سورهء 5 آيهء 20 ) . ( 2 ) - سورهء 18 آيهء 84 و 85 . ( 3 ) - م : ظفر هماى .